{"id":3308,"date":"2021-02-10T15:57:25","date_gmt":"2021-02-10T15:57:25","guid":{"rendered":"http:\/\/bursa3radom.pl\/?p=3308"},"modified":"2021-05-19T16:08:34","modified_gmt":"2021-05-19T16:08:34","slug":"karnawalowe-zwyczaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bursa3radom.pl\/?p=3308","title":{"rendered":"Karnawa\u0142owe zwyczaje"},"content":{"rendered":"\n<p>Karnawa\u0142 \u015bwi\u0119tuje si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci\nkraj\u00f3w \u015bwiata, a zwyczaj ten pochodzi jeszcze ze staro\u017cytnej Grecji. Nazwa\nprawdopodobnie wzi\u0119\u0142a si\u0119 od s\u0142\u00f3w od carne vale &#8211; &#8222;mi\u0119so \u017cegnaj&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszym kraju karnawa\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 za\nczas\u00f3w szlachty sarmackiej, a staropolskie obchody okre\u015blane by\u0142y jako zapusty.\nKarnawa\u0142 czyli staropolskie zapusty trwa\u0142y od Trzech Kr\u00f3li do Wielkiego Postu.\nW Polsce bawiono si\u0119 wtedy bardzo hucznie. Szczeg\u00f3lnie popularne by\u0142y kuligi\noraz maskarady lub maszkary czyli zabawy polegaj\u0105ce na zak\u0142adaniu masek. Kulig\nby\u0142 zabaw\u0105 wy\u0142\u0105cznie stanu wy\u017cszego czyli szlachty i magnaterii. Polega\u0142 on\nzazwyczaj na odwiedzaniu si\u0119 s\u0105siad\u00f3w z ca\u0142ej okolicy. Kuligi staropolskie\nmusia\u0142y by\u0107 wcze\u015bniej bardzo starannie zaplanowane. Trzeba by\u0142o ustali\u0107\nkolejno\u015b\u0107 odwiedzin, przygotowa\u0107 domy na przyj\u0119cie z noclegami coraz wi\u0119kszej\nliczby go\u015bci oraz zaopatrzy\u0107 spi\u017carni\u0119 i piwniczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W dawnej Polsce nie tylko szlachta\n\u015bwi\u0119towa\u0142a podczas karnawa\u0142u. W miastach bawiono si\u0119 nawet pod go\u0142ym niebem\nurz\u0105dzaj\u0105c barwne pochody maskaradowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Na wsi z kolei ucztowano w karczmach. Po\nwsiach zacz\u0119\u0142y chodzi\u0107 turonie, nied\u017awiedzie i wilki, drogami w\u0142\u00f3czy\u0142y si\u0119\ntabuny weso\u0142ych przebiera\u0144c\u00f3w, odwiedzaj\u0105cych domy i zbieraj\u0105cych dary. Twarze\nczerniono sobie sadz\u0105, wk\u0142adano r\u00f3\u017cne dziwaczne stroje, \u015bciskano przypadkowych\nprzechodni\u00f3w na ulicy; jednym s\u0142owem &#8211; dzielono si\u0119 weso\u0142o\u015bci\u0105 z innymi,\ndomagaj\u0105c si\u0119 przy tym pieni\u0119dzy b\u0105d\u017a jedzenia. Specjalnie na zapusty\nprzygotowywano weso\u0142e piosenki.<\/p>\n\n\n\n<p>Do najbardziej popularnych postaci\nkarnawa\u0142owych nale\u017ca\u0142 znany w wielu regionach Polski, chodz\u0105cy ju\u017c pod koniec\ngrudnia z kol\u0119dnikami &#8211; turo\u0144, ponadto koza, nied\u017awied\u017a, bocian i \u017curaw.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieod\u0142\u0105cznym elementem karnawa\u0142owej\ntradycji by\u0142y liczne smako\u0142yki. Jadano wtedy du\u017co, t\u0142usto i t\u0119go popijano. Na\nsto\u0142ach kr\u00f3lowa\u0142 bigos, kasza ze skwarkami, t\u0142uste kie\u0142basy i mi\u0119siwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas staropolskich zapust\u00f3w zwyczajem\nby\u0142o, \u017ce panny stara\u0142y si\u0119 pozna\u0107 przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, gdy\u017c podczas postu b\u0119dzie na\nto za p\u00f3\u017ano. Aby wykaza\u0107 si\u0119 przed adoratorami kulinarnymi talentami, panny\nprzygotowywa\u0142y charakterystyczne dla zapust\u00f3w wypieki i napoje. Najbardziej\npopularne by\u0142y p\u0105czki, chru\u015bciki i inne zwi\u0105zane z danym regionem specja\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Najhuczniej obchodzono ostatni tydzie\u0144\nkarnawa\u0142u, czyli Ostatki, rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 od T\u0142ustego Czwartku. Wtedy to po\nwsiach chodzi\u0142y grupy przebiera\u0144c\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od regionu, w korowodach\ndokazywali: diabe\u0142, \u015bmier\u0107, turo\u0144, kominiarz, bocian, baba i dziad, a\ntowarzyszyli im muzykanci. Wierzono, \u017ce wraz z nimi przychodzi do dom\u00f3w dostatek\ni urodzaj. Podczas Ostatk\u00f3w w zabawach, jedzeniu i piciu nie by\u0142o umiaru.\nRaczono si\u0119 t\u0142ustymi s\u0142odko\u015bciami &#8211; racuchami, blinami, p\u0105czkami i chru\u015bcikami.\nTa s\u0142odka tradycja na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie przetrwa\u0142a do dnia dzisiejszego.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>P\u0105czki<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/www.tapenda.pl\/obr\/upl\/tradycyjne_paczki.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.tapenda.pl\/obr\/upl\/tradycyjne_paczki.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Faworki (chrust)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.wysmakowane.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/przepis-na-faworki-idealne..jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>R\u00f3\u017ce karnawa\u0142owe<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/BpAiVXdCCdY\/maxresdefault.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Oponki<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/d3iamf8ydd24h9.cloudfront.net\/pictures\/articles\/2018\/01\/20855-v-900x556.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>MZ<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karnawa\u0142 \u015bwi\u0119tuje si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w \u015bwiata, a zwyczaj ten pochodzi jeszcze ze staro\u017cytnej Grecji. Nazwa prawdopodobnie wzi\u0119\u0142a si\u0119 od s\u0142\u00f3w od carne vale &#8211; &#8222;mi\u0119so \u017cegnaj&#8221;. W naszym kraju karnawa\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 za czas\u00f3w szlachty sarmackiej, a staropolskie obchody okre\u015blane by\u0142y jako zapusty. Karnawa\u0142 czyli staropolskie zapusty trwa\u0142y od Trzech Kr\u00f3li do Wielkiego Postu. W Polsce bawiono si\u0119 wtedy bardzo hucznie. Szczeg\u00f3lnie popularne by\u0142y kuligi oraz maskarady lub maszkary&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3309,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4],"class_list":["post-3308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-mz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3308"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3524,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3308\/revisions\/3524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bursa3radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}